خط و حساب سیاق روشی است رمزگونه که حسابداری و بودجه‌نویسی کهن ایران به این روش تدوین و اجرا می‌شد. مستوفیان، حسابداران و منشیان اداری همراه با سیاستمداران مناصب دولتی (بیوتات سلطنتی) از این روش برای ثبت دخل و خرج و گرفتن مالیات استفاده می‌کردند. مستندات و مدارک بسیاری از این روش بودجه‌ریزی به یادگار مانده است. این مدارکِ معتبر و قابل استفاده، امروزه به‌صورت کم‌حجم امّا پُرمحتوا در کتابخانه‌ها و مراکز آرشیوی و اسنادی موجود است. این مدارک ارزشمند دست‌مایۀ تحقیق و تعمق بسیاری از علاقه‌مندان و پژوهشگران تاریخ است. اثر پیش رو مستندی است در شناخت و معرفی فهرست مدارک و اسناد مالی  بودجه در ایران که تاریخ بودجه‌نویسی دورۀ قاجار و سلسله‌مراتب اداری و دیوانی آن را به‌خوبی نشان می‌دهد و نهایتاً بخش مهمی از تاریخ بودجه‌ریزی این دوره را دربر می‌گیرد.